TDT-nin zirvə görüşündə nələr müzakirə olunacaq?- ŞƏRH
Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Zirvə Görüşü qardaş ölkələr arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu tədbir türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəldiyini, ortaq hədəflərə doğru birgə addımlamaq iradəsini nümayiş etdirir.
Zirvə çərçivəsində strateji məsələlərin müzakirəsi, mühüm sənədlərin imzalanması və əməkdaşlıq formatlarının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Mövzu ilə bağlı Operativ Media-ya açıqlama verən hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Əlövsət Allahverdiyev bildirib ki, Təşkilatın rəsmi açıqlamaları və əvvəlki zirvələrin təcrübəsi nəzərə alınaraq, bu dəfəki görüşdə əsas diqqət regional təhlükəsizlik və sülh məsələlərinə yönələcək:
"12-ci Zirvə görüşünün əsas mövzusu TDT tərəfindən rəsmi şəkildə “Regional sülh və təhlükəsizlik” kimi müəyyənləşdirilib".
O, əlavə edib ki, bu mövzu çərçivəsində aşağıdakı məsələlərin geniş müzakirəsi gözlənilir:
-
Regional təhlükəsizlik: Türk dövlətləri regionunda, eləcə də beynəlxalq miqyasda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması yolları; terrorizm, radikalizm və transmilli cinayətkarlıq kimi təhdidlərə qarşı birgə mübarizənin gücləndirilməsi.
-
Post-münaqişə dövrü: Azərbaycanın ev sahibliyi etməsi səbəbindən Cənubi Qafqazda, xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması prosesi, həmçinin Zəngəzur dəhlizi kimi strateji nəqliyyat layihələrinin region üçün faydaları müzakirə olunacaq.
-
Müdafiə və hərbi əməkdaşlıq: Üzv dövlətlər arasında hərbi, hərbi-texniki və müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi.
-
İqtisadiyyat, ticarət və nəqliyyat: TDT-nin əsas hədəflərindən biri iqtisadi inteqrasiyanı və ticarət əlaqələrini gücləndirməkdir. Bu çərçivədə:
-
Orta Dəhlizin (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) potensialının artırılması, logistika və gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi (məsələn, “eTIR” sisteminin tətbiqi), tariflərin optimallaşdırılması və infrastruktura investisiyaların genişləndirilməsi;
-
Azərbaycanın Xəzər dənizi limanlarında nəqliyyat əməliyyatlarının asanlaşdırılması məqsədilə vahid rəqəmsal platforma yaradılması layihəsi gündəmdə olacaq.
-
-
Enerji əməkdaşlığı: Türk dövlətlərinin enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi və bərpa olunan enerji sahəsində əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi.
-
Mədəniyyət, təhsil və inteqrasiya: Türk xalqlarının ortaq mədəniyyətinin, adət-ənənələrinin və dil birliyinin qorunması və inkişafı istiqamətində təşəbbüslərin dəstəklənməsi.
-
TÜRKSOY-un təkmilləşdirilməsi: Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı – TÜRKSOY-un fəaliyyətinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması və struktur islahatlarının həyata keçirilməsi ilə bağlı təkliflərin hazırlanması.
Qeyd edək ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət Başçıları Şurasının 12-ci Zirvə görüşü oktyabrın 7-də Azərbaycanın Qəbələ şəhərində keçiriləcək.
Şəfa Hüseynli
