Uşaqlarda influenza virusu: valideynlərin bilməli olduğu vacib məqamlar - Həkim məsləhəti
"Uşaqlarda influenza virusu mövsümi xarakter daşıyan, sürətlə yayılan və xüsusilə bağça və məktəb yaşlı uşaqlar arasında tez-tez rast gəlinən kəskin respirator virus infeksiyasıdır. Xəstəlik influenza A və B virusları tərəfindən törədilir və hər il payızın sonundan yazın əvvəlinə qədər aktivləşir. Uşaqlarda immun sisteminin tam formalaşmaması səbəbindən influenza böyüklərlə müqayisədə daha ağır keçə və müxtəlif fəsadlara yol aça bilər".
Bu sözləri Operativ Media-ya açıqlamasında həkim-pediatr Səbinə Məmmədova deyib.
Onun sözlərinə görə, influenza virusu əsasən hava-damcı yolu ilə yayılır. Xəstə şəxsin asqırması, öskürməsi və ya danışması zamanı havaya yayılan virus hissəcikləri sağlam uşağa keçə bilər. Eyni zamanda çirkli əllər, oyuncaqlar, qapı dəstəkləri və digər səthlər vasitəsilə də yoluxma mümkündür. Uşaqların bir-biri ilə sıx təmasda olması yoluxma riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Pediatr qeyd edib ki, uşaqlarda influenza adətən qəfil başlayır. Yüksək hərarət, üşütmə, halsızlıq, əzələ və oynaq ağrıları, baş ağrısı əsas əlamətlər sırasındadır. Bundan əlavə, boğaz ağrısı, quru öskürək, burun axıntısı və burun tutulması da müşahidə oluna bilər. Kiçik yaşlı uşaqlarda qusma, ishal, iştahasızlıq və narahatlıq halları daha tez-tez rast gəlinir. Körpələrdə isə xəstəlik bəzən qeyri-spesifik əlamətlərlə – davamlı ağlama, əmmənin azalması, yuxululuq və ya əksinə həddindən artıq narahatlıqla özünü göstərə bilər.
Səbinə Məmmədova bildirib ki, influenza uşaqlarda təkcə yüngül respirator infeksiya kimi deyil, həm də ciddi ağırlaşmalarla müşayiət oluna bilər. Orta qulaq iltihabı, sinusit, bronxit və pnevmoniya ən çox rast gəlinən fəsadlardandır. Xüsusilə 5 yaşdan kiçik uşaqlar, xroniki xəstəlikləri olanlar, eləcə də ürək, ağciyər və sinir sistemi problemləri olan uşaqlar risk qrupuna daxildir. Nadir hallarda isə influenza virusu ensefalit və miyokardit kimi həyati təhlükə yaradan vəziyyətlərə səbəb ola bilər.
Pediatr valideynlərə xəstəliyin ilk günlərindən etibarən uşağın vəziyyətinə diqqətlə nəzarət etməyi tövsiyə edir. Yüksək hərarət zamanı uşağın rahat şəraitdə saxlanılması, otağın mütəmadi havalandırılması və bol maye qəbulu vacibdir. Hərarətsalıcı dərmanlar yalnız həkim məsləhəti ilə və uşağın yaşına uyğun dozada verilməlidir. Aspirin tərkibli preparatların uşaqlara verilməsi qətiyyən tövsiyə olunmur, çünki bu, Reye sindromu kimi ağır fəsadlara səbəb ola bilər.
Onun sözlərinə görə, antibiotiklərin influenza virusuna qarşı təsiri yoxdur və yalnız bakterial ağırlaşma hallarında həkim tərəfindən təyin edilə bilər. Özbaşına antibiotik istifadəsi uşağın immun sisteminə zərər verə və gələcəkdə dərmanlara qarşı davamlılığın yaranmasına səbəb ola bilər. Virusəleyhinə preparatlar isə yalnız müəyyən hallarda və xəstəliyin erkən mərhələsində pediatrın qərarı ilə istifadə edilməlidir.
Valideynlər uşağın vəziyyətində yaranan təhlükəli əlamətləri də diqqətdən qaçırmamalıdırlar. Hərarətin 3 gündən çox davam etməsi, nəfəs darlığı, sürətli və ya çətin nəfəsalma, dodaqlarda göyərmə, davamlı qusma, huşun bulanması və qıcolma halları təcili tibbi yardıma müraciət üçün ciddi siqnallardır.
Pediatrların ən çox vurğuladığı məqam isə profilaktikadır. Mövsümi influenza peyvəndi uşaqları xəstəliyin ağır formalarından və fəsadlarından qorumaqda ən effektiv üsullardan biridir. Peyvənd xüsusilə risk qrupuna daxil olan uşaqlar üçün tövsiyə olunur. Bununla yanaşı, əl gigiyenasına riayət etmək, xəstə uşağı kollektivdən uzaq saxlamaq, şəxsi əşyaların paylaşılmaması və sağlam qidalanma immun sisteminin güclənməsinə kömək edir.
Sonda pediatr valideynlərə panikaya qapılmadan, lakin məsuliyyətli yanaşmağı tövsiyə edir. Onun sözlərinə görə, influenza əksər hallarda düzgün qulluq və vaxtında tibbi nəzarət sayəsində sağalır. Uşağın istirahəti, sevgi və diqqətlə əhatə olunması, həmçinin həkim tövsiyələrinə əməl edilməsi xəstəliyin daha yüngül keçməsində mühüm rol oynayır.
