Deputat: Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri yeni strateji mərhələyə qədəm qoyur
Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnam Sosialist Respublikasına başlayan rəsmi səfəri və səfər ərəfəsində Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə, Bakı ilə Hanoy arasındakı münasibətlərin sadəcə tarixi dostluq müstəvisindən çıxaraq dərin institutsional və geoiqtisadi tərəfdaşlıq mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Bu sözləri Operativ Media-ya deputat Bəhruz Məhərrəmov deyib.
O bildirib ki, keçən ilin mayında Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın Azərbaycana dövlət səfəri zamanı imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyanatın yaratdığı siyasi-hüquqi baza, hazırkı səfərlə konkret icra mexanizmlərinə və praktiki layihələrə çevrilir:
“Beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə -dövlətlərin suveren bərabərliyi, ərazi bütövlüyü və daxili işlərə qarışmamaq normalarına söykənən bu əməkdaşlıq modeli həm ikitərəfli normativ-hüquqi bazanın zənginləşdirilməsinə, həm də qlobal təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin koordinasiyasına xidmət edir.
İqtisadi-ticari müstəvidə səfərin ən mühüm töhfəsi mövcud potensialın real rəqəmlərə transformasiya edilməsidir. 2025-ci ilin yekunlarına əsasən 150 milyon dolları ötən ticarət dövriyyəsi dövlət başçımızın da dediyi kimi tərəflərin iqtisadi güc və potensialına adekvat deyil və bu səfər qarşılıqlı investisiya qoyuluşlarının hüquqi təminatını gücləndirməklə ticarət balansının şaxələndirilməsinə təkan verəcək. Məlumdur ki, ənənəvi neft-qaz sektorunda SOCAR ilə “PetroVietnam” arasında 2025-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumu çərçivəsində hasilat, kəşfiyyat və kadr hazırlığı üzrə əməkdaşlıq yeni müqavilələrlə möhkəmləndirilir.
Eyni zamanda, tərəfdaşlıq klassik karbohidrogen çərçivəsindən kənara çıxaraq yaşıl enerji və infrastruktur sahələrinə keçid edir. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən İkinci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda Vyetnamın “ROX Group” şirkəti ilə əldə olunmuş razılaşmaların reallaşdırılması, Vyetnam kapitalının Azərbaycanda Günəş, külək enerjisi və tikinti sektorlarına birbaşa cəlbini sürətləndirəcək.
Nəqliyyat və logistika sahəsində isə Azərbaycanın geoiqtisadi hab funksiyası ikitərəfli münasibətlərin yeni lokomotivinə çevrilir. 2026-cı ilin ilk doqquz ayında Vyetnam-Azərbaycan marşrutu üzrə tranzit daşımalarının altı dəfəyə yaxın artaraq 8 min tonu ötməsi bu istiqamətin rentabelliyini sübut edir. Səfər çərçivəsində gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, tarif siyasətinin uyğunlaşdırılması və logistik zəncirlərin rəqəmsallaşdırılması ilə bağlı əldə olunacaq razılaşmalar Vyetnam ixracatçıları üçün Orta Dəhliz və “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizlərini Avropa bazarlarına çıxışda əsas alternativə çevirəcək. Bu, Azərbaycanın tranzit gəlirlərini artırmaqla yanaşı, ölkəni Şərqi və Cənub-Şərqi Asiya istehsal mərkəzlərini Avropa istehlak bazarları ilə birləşdirən əvəzolunmaz qovşağa çevirir.
Geosiyasi və regional inteqrasiya baxımından Vyetnamla strateji tərəfdaşlığın dərinləşməsi rəsmi Bakının xarici siyasətində “Şərq vektoru”nun və Asiya-Sakit okean hövzəsinə açılım strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Cənub-Şərqi Asiyanın ən dinamik inkişaf edən iqtisadiyyatlarından biri və ASEAN-ın aparıcı üzvü olan Vyetnam, Azərbaycan üçün bu regional bloka çıxışda etibarlı “qapı” funksiyasını yerinə yetirir.
Hanoyla yüksək səviyyəli siyasi dialoq və hüquqi öhdəliklərlə möhkəmlənmiş tərəfdaşlıq, Azərbaycanın ASEAN-la sektoral dialoq tərəfdaşlığı istiqamətində təşəbbüslərinə ciddi diplomatik dəstək qazandırır.
Bundan əlavə, Cənub-Şərqi Asiya regionunda enerji təhlükəsizliyi, təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi və nəqliyyat bağlantılarının qurulması kimi qlobal çağırışlar fonunda Azərbaycanın etibarlı enerji və tranzit tərəfdaşı imici möhkəmlənir. Vyetnam biznes dairələrinin Azərbaycanda sənaye parklarına və azad iqtisadi zonalara cəlb olunması, eyni zamanda Azərbaycan investisiyalarının Vyetnam bazarına çıxışı, Bakının Cənubi Qafqaz və Xəzər hövzəsi hüdudlarından kənarda — Hind-Sakit okean regionunda iqtisadi-siyasi təsir imkanlarını genişləndirir. Bu mənada, prezident İlham Əliyevin bu səfəri təkcə iki dövlət arasındakı münasibətləri deyil, həm də Cənubi Qafqaz ilə Cənub-Şərqi Asiya regionları arasındakı geoiqtisadi inteqrasiyanı yeni mərhələyə daşıyan strateji hadisə kimi qiymətləndirilməlidir”.