Dəm qazı təhlükəsi: Qışda hansı qaydalara əməl edilməlidir?
Qış aylarında havaların soyuması ilə mənzillərdə qazla işləyən qızdırıcıların istifadəsi artır. İstiliyi qorumaq məqsədilə pəncərə və havalandırma yollarının bağlanması, eləcə də qaz cihazlarının düzgün işləməsinə diqqət yetirilməməsi ciddi təhlükələrə yol aça bilər.
Bu sözləri Operativ Media-ya təhlükəsizlik eksperti Samir Nəbiyev deyib.
O bildirib ki, xüsusilə dəm qazından zəhərlənmə, qaz sızması, yanğın və partlayış halları soyuq mövsümdə diqqət tələb edən əsas risklərdəndir:
“Qaz qızdırıcılarının təhlükəsiz istismarı üçün onların texniki vəziyyətinə, baca sisteminin işləkliyinə və otaqda havalandırmanın təmin olunmasına xüsusi diqqət yetirilməlidir.
Qışda evlərdə qaz qızdırıcıları hansı hallarda təhlükəli olur?
Əsas risklər dəm qazından zəhərlənmə, qaz sızması nəticəsində yanğın və partlayışdır. Qızdırıcıya kifayət qədər hava daxil olmadıqda qaz natamam yana bilər. Baca tutulduqda isə yanma məhsulları otaqda toplana bilər. Qışda istiliyi saxlamaq məqsədilə havalandırma yollarının bağlanması bu təhlükəni daha da artırır.
Dəm qazı iysiz və rəngsiz olduğundan insan onu hiss etməyə bilər. Bu qaz qanın orqanlara oksigen daşımasını pozur. Buna görə də qaz iyi gəlməməsini təhlükənin olmadığına dair əlamət hesab etmək yanlışdır.
Zəhərlənmə riskini azaltmaq üçün hansı tədbirlər görülməlidir?
Qızdırıcılara hər il, mümkün qədər isitmə mövsümündən əvvəl, ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən texniki xidmət göstərilməli, baca və havalandırma sistemlərinin işləkliyi yoxlanılmalıdır. Fövqəladə Hallar Nazirliyi tüstü bacalarının ildə iki dəfə təmizlənməsini tövsiyə edir.
Ventilyasiya dəlikləri bağlanmamalıdır. Çünki təhlükəsiz yanma üçün cihazın kifayət qədər hava alması, yanma məhsullarının isə maneəsiz şəkildə xaric edilməsi vacibdir.
Kustar üsulla hazırlanmış və ya nasaz qızdırıcılardan istifadə edilməməli, mətbəx qaz plitəsi və sobası vasitəsilə mənzilin isidilməsinə yol verilməməlidir. Yanma məhsullarını birbaşa otağa buraxan bacasız qaz qızdırıcıları insanların yatdığı otaqlarda işlədilməməlidir. Qaz cihazlarının quraşdırılması və təmiri isə mütləq mütəxəssislərə həvalə olunmalıdır.
Dəm qazı detektoru nə dərəcədə vacibdir?
Dəm qazından zəhərlənmə zamanı insan, xüsusilə yuxuda olarkən, təhlükəni hiss etmədən huşunu itirə bilər. Buna görə də yataq sahələrinin yaxınlığında istehsalçının təlimatlarına uyğun quraşdırılmış səsli dəm qazı (CO) detektorunun olması mühüm əlavə qorunma vasitəsidir.
Batareya ilə işləyən və ya ehtiyat batareyası olan cihazlara üstünlük verilməli, onların işləkliyi mütəmadi yoxlanılmalıdır. Detektorun istifadə müddəti başa çatdıqda isə cihaz dəyişdirilməlidir. Bununla belə, detektorun quraşdırılması qaz cihazlarına texniki xidmət göstərilməsini və düzgün havalandırmanı əvəz etmir.
Zəhərlənmədən şübhələndikdə necə davranmaq lazımdır?
Baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, halsızlıq və çaşqınlıq dəm qazından zəhərlənmənin əsas əlamətləri arasında ola bilər. Bu simptomlar müşahidə edildikdə və ya CO detektoru xəbərdarlıq siqnalı verdikdə evdə olan hər kəs dərhal açıq havaya çıxmalıdır.
Təhlükəsiz yerə çıxdıqdan sonra 112-yə zəng edərək yardım çağırmaq və tibbi müayinə tələb etmək lazımdır. Nasazlığın səbəbini müəyyənləşdirmək üçün mənzildə qalmaq və ya vəziyyəti yoxlamaq məqsədilə yenidən içəri daxil olmaq olmaz.
Hətta açıq havaya çıxdıqdan sonra insan özünü yaxşı hiss etsə belə, dəm qazından zəhərlənmə şübhəsi mütləq tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Mənzilə yalnız mütəxəssislər təhlükəsizliyi təsdiqlədikdən sonra qayıtmaq mümkündür”.
