Yeni metrostansiyalara hansı adlar veriləcək?
Paytaxtın nəqliyyat infrastrukturunun genişləndirilməsi istiqamətində görülən işlər çərçivəsində yaxın illərdə 10-a yaxın yeni metrostansiyanın istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Yeni stansiyaların açılması yalnız nəqliyyat şəbəkəsinin rahatlaşdırılması baxımından deyil, həm də şəhərin sosial-mədəni simasının formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan əsas suallardan biri – həmin metrostansiyalara hansı adların veriləcəyi, bu adların müəyyənləşdirilməsi zamanı hansı prinsiplərin əsas götürüləcəyi və bu istiqamətdə müzakirələrin aparılıb-aparılmadığıdır.
Yeni metrostansiyalara hansı adlar verilə bilər?
"Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətindən Operativ Media-nın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, “Bakı Metropoliteni” QSC-nin stansiya adlarının dəyişdirilməsi və ya yeni stansiyalara adların verilməsi ilə bağlı səlahiyyəti yoxdur:
“Bu, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin səlahiyyətinə daxil olan məsələdir”.
Deputat Elşad Musayev saytımıza bildirib ki, bu stansiyalara hansı adların veriləcəyi barədə müzakirələr cəmiyyətin diqqət mərkəzindədir:
“Azərbaycanda adətən yeni obyektlərə, o cümlədən metro stansiyalarına tanınmış şəxsiyyətlərin adları verilir. Qardaş Türkiyə təcrübəsində isə adların verilməsi zamanı əsasən həmin ərazinin coğrafi və yaşayış xüsusiyyətləri nəzərə alınır. Məsələn, İstanbulda “Zincirlikuyu”, “Levent”, “Üsküdar” kimi stansiyalar məhz yerləşdikləri ərazilərin adlarını daşıyır.
Bu təcrübə nəzərə alınaraq qeyd olunur ki, Azərbaycanda da yeni açılacaq metrostansiyalara ilk növbədə yerləşdikləri ərazinin adı verilməlidir. Bu, həm istiqamətin tanınmasını asanlaşdırar, həm də şəhər planlaşdırılmasında coğrafi ardıcıllığı qoruyar.
Bununla yanaşı, təklif olunur ki, ikinci mərhələdə stansiyalara tanınmış şəxsiyyətlərin — xüsusilə də 44 günlük Vətən müharibəsində qəhrəmanlıq göstərmiş milli qəhrəmanların və Azərbaycan tarixində iz qoymuş görkəmli simaların adları verilsin. Belə addım həm vətənpərvərlik ruhunun güclənməsinə, həm də gələcək nəsillərin milli dəyərlər əsasında maariflənməsinə xidmət edə bilər.
Nəticə etibarilə, yeni metrostansiyalara adların verilməsi prosesi həm coğrafi məntiq, həm də milli-mənəvi dəyərlər baxımından əsaslandırılmalı, bu qərarlar dövlət qurumları tərəfindən sistemli şəkildə qəbul edilməlidir”.
Mövzu ilə bağlı deputat Ceyhun Məmmədov bildirib ki, bu məsələ əsasən dövlət qurumlarının qərar qəbul etməsi və qiymətləndirməsi sferasına aiddir:
“Yəni, hazırda bu məsələ ictimai müzakirə mövzusu deyil, daha çox rəsmi qurumların nəzərdən keçirəcəyi bir məsələdir.
Məsələ ilə əlaqədar diqqət çəkən məqam odur ki, adətən belə yerlərdə Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətlərinin adlarının istifadə edildiyi müşahidə olunur. Bu adlar tanınmış Azərbaycan şəxsiyyətlərinin xatirəsini əks etdirə bilər. Bununla yanaşı, müəyyən hallarda bu adlar nəsildən-nəsilə ötürülən yazılı mənbələrdən götürülmüş ola bilər. Məsələn, bəzi metrostansiyalarımızda belə nümunələr mövcuddur.
Əgər bu proses düzgün şəkildə təşkil olunarsa, müvafiq tədris və ictimai müəssisələrdə də tətbiq edilə bilər. Bununla belə, tanınmış şairlər, yazıçılar və digər tarixə iz qoymuş şəxslərin adlarının fərqləndirilməsi və qorunması vacibdir.
Nəticə olaraq, bu məsələ əslində dövlət səviyyəsində qərar qəbulunu tələb edən bir mövzudur və onun idarə olunması əsasən rəsmi qurumların səlahiyyətindədir”.
Deputat Elman Nəsirov da bir sıra təkliflərlə çıxış edib.
O bildirib ki, paytaxtda inşa ediləcək 10-a yaxın yeni metrostansiyanın adları ilə bağlı müzakirələr davam edir: “Media qurumlarında yayılan məlumatlara əsasən, yeni stansiyalara hansı adların veriləcəyi, bu prosesin hansı prinsiplər əsasında həyata keçiriləcəyi barədə müxtəlif fikirlər səsləndirilir.
Bəzi ictimaiyyət nümayəndələrinin fikrincə, yeni metrostansiyaların adlarının müəyyənləşdirilməsi zamanı Azərbaycanın tarixi, mədəni və mənəvi dəyərləri əsas götürülməlidir. Xüsusilə də, bu dövrün ölkənin tarixi Zəfərinin 5 illiyinə təsadüf etməsi nəzərə alınaraq, metrostansiyalara “Şuşa”, “Zəfər”, eləcə də işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin — “Zəngilan”, “Laçın” kimi bölgələrin adlarının verilməsi təklif edilir.
Təklif müəlliflərinin qənaətinə görə, belə adların seçilməsi həm tarixi yaddaşın qorunmasına, həm də Vətən müharibəsində qazanılmış qələbənin əbədiləşdirilməsinə xidmət edəcək. Eyni zamanda, bu adlar gənc nəsildə vətənpərvərlik ruhunu möhkəmləndirəcək və ictimai məkanlarda milli kimliyin simvolik ifadəsinə çevriləcək.
Müzakirələrdə qeyd olunur ki, paytaxtın müxtəlif istiqamətlərində açılacaq stansiyalara coğrafi uyğunluq prinsipi də tətbiq edilə bilər. Lakin bununla yanaşı, Zəfər tariximizə işarə edən adların seçilməsi həm mənəvi baxımdan, həm də tarixi ardıcıllıq nöqteyi-nəzərindən daha məqsədəuyğun hesab olunur”.
Deputat Elnarə Akimova isə qeyd edib ki, hələlik Milli Məclisdə bu mövzuda heç bir rəsmi müzakirə aparılmayıb:
"Bu isə onu göstərir ki, yeni metrostansiyalara adların verilməsi prosesi hələ ilkin mərhələdədir və qərarvermə səlahiyyəti müvafiq dövlət qurumlarına məxsusdur.
Mövzunun aktuallığı ondan ibarətdir ki, paytaxtın nəqliyyat infrastrukturunun genişlənməsi ilə paralel olaraq, yeni stansiyalara veriləcək adlar ictimai, tarixi və mədəni baxımdan da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu adlar yalnız coğrafi göstərici kimi deyil, həm də milli kimliyi, mədəni irsi və tarixi şəxsiyyətləri yaşatmaq baxımından xüsusi rola malikdir”.
