Kirayə üsulu ilə mənzili kimlər ala bilər?
Kirayə üsulu ilə mənzil əldə edilməsi ölkədə mənzil təminatının genişləndirilməsi üçün tətbiq olunan sosial-iqtisadi mexanizmlərdən biridir və bu imkan bütün Azərbaycan vətəndaşlarına açıqdır. Bu model yalnız imtiyazlı kateqoriyalara şamil edilmir. Əksinə, həm adi ipoteka şərtləri ilə mənzil ala bilən şəxslər, həm də sosial kateqoriyaya daxil olan vətəndaşlar bu sistemdən istifadə edə bilirlər. Bu xüsusiyyət mexanizmin inklüzivliyini və geniş əhali qruplarını əhatə etməsini təmin edir.
Bu sözləri Operativ Media-ya açıqlamasında əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadov deyib.
O bildirib ki, kirayə üsulu ilə mənzil əldə edən vətəndaş uzunmüddətli kirayə müqaviləsi əsasında yaşayış sahəsindən istifadə edir və bu müddət ərzində aylıq ödənişləri yerinə yetirməklə mənzilə sahib olma hüququ qazanır:
“Prosesin əsas maliyyə tələbi vətəndaşın rəsmi və sabit gəlirlərinin təsdiqidir. Bu, ödəniş qabiliyyətinin qiymətləndirilməsi üçün vacib göstəricidir və kredit risklərinin minimuma endirilməsi məqsədi daşıyır.
Qeyd edilməlidir ki, vətəndaşın üzərində aşağı məbləğli və ya problem yaratmayan kredit öhdəliklərinin olması proqramdan yararlanmasına ciddi maneə hesab edilmir. Belə öhdəliklər ümumi maliyyə riskinə ciddi təsir etmədiyi üçün qəbulolunan çərçivədə qiymətləndirilir.
Ümumilikdə, kirayə-ödənişli mənzil modeli həm sosial rifahın artırılması, həm də əhalinin müxtəlif təbəqələrinin mənzilə çıxış imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli alət kimi çıxış edir. Bu mexanizm vətəndaşların ilkin böyük kapital tələb etmədən mənzil əldə etməsinə şərait yaradır və daha çevik sosial-ipoteka siyasətinin formalaşmasına xidmət edir.
Hər bir kredit üzrə vətəndaşın həmin krediti ödəmək imkanını təsdiqləyən rəsmi gəlirləri olmalıdır. Vətəndaşın rəsmi gəlirindən onun öhdəliyində olan şəxslərin xərcləri çıxıldıqdan sonra qalan məbləğ kredit ödənişinin əsasını təşkil edir. Təbii ki, rəsmi gəliri 350–400 AZN olan şəxsin kredit yolu ilə mənzil alması mümkün deyil. Vətəndaşın rəsmi gəliri ən azı 500 AZN-dən yüksək olmalıdır.
Bu səbəbdən vətəndaş rəsmi gəlirlərini və öhdəliyində olan şəxslərin sayını təqdim etməlidir. Aparılan araşdırmadan sonra vətəndaşın kreditə uyğun olub-olmaması barədə məlumat verilir. Əgər vətəndaşın kredit tarixçəsi ilə bağlı problemlər varsa, qara kredit siyahısında yer alırsa və ya mövcud digər kredit öhdəlikləri səbəbindən razılıq verilmirsə, bu hallarla bağlı mümkün həll yolları nəzərdən keçirilir".
