Əmlak alarkən nələrə xüsusi diqqət yetirilməlidir? - AÇIQLAMA
Əmlak alqı-satqısı zamanı saxta sənədləri müəyyən etmək üçün ilk növbədə təqdim olunan sənədlərin həqiqiliyini və onların rəsmi dövlət reyestrindəki məlumatlara uyğunluğunu yoxlamaq lazımdır.
Bu sözləri Operativ Media-ya hüquqşünas Əlövsət Allahverdiyev deyib.
O bildirib ki, ən vacib sənədlər daşınmaz əmlakın çıxarışı (kupça), satıcının şəxsiyyət vəsiqəsi, etibarnamə və əmlak üzərində hüquqi məhdudiyyətlərin olub-olmaması barədə məlumatlardır:
“İlk növbədə, çıxarışda göstərilən mülkiyyətçinin adı və soyadı satıcının şəxsiyyət vəsiqəsindəki məlumatlarla müqayisə edilməlidir. Əmlakın ünvanı, sahəsi, reyestr nömrəsi və digər məlumatlar da diqqətlə yoxlanılmalıdır. Sənəddəki məlumatlar arasında uyğunsuzluq varsa, bu, şübhə üçün əsas ola bilər. Çıxarışın həqiqiliyini İqtisadiyyat Nazirliyinin müvafiq elektron xidmətləri vasitəsilə yoxlamaq mümkündür. Satış əməliyyatı mülkiyyətçinin nümayəndəsi tərəfindən həyata keçirilirsə, etibarnamənin həqiqiliyi və qüvvədə olub-olmaması yoxlanılmalıdır. Həmçinin nümayəndənin əmlakı satmaq səlahiyyətinə malik olduğuna əmin olmaq lazımdır. Etibarnamə ilə bağlı şübhə yarandıqda notariusa müraciət etmək və sənədin rəsmi qaydada təsdiqlənməsini tələb etmək məqsədəuyğundur. Sənədlərin fiziki görünüşünə də diqqət yetirilməlidir. Sənəddə silinti, pozuntu, sonradan əlavə edilmiş mətn, təsdiqlənməmiş düzəliş və ya digər uyğunsuzluqlar saxtakarlıq ehtimalını yarada bilər. Bununla belə, sənədin üzərində möhürün və imzanın olması onun mütləq həqiqi olduğunu göstərmir. Buna görə də yalnız sənədin xarici görünüşünə əsaslanmaq düzgün deyil.
Bundan əlavə, alqı-satqıdan əvvəl əmlakın üzərində ipoteka, həbs və digər hüquqi məhdudiyyətlərin olub-olmaması araşdırılmalıdır. Belə məhdudiyyətlərin mövcudluğu sənədin saxta olması demək deyil, lakin əməliyyatın həyata keçirilməsinə və alıcının hüquqlarına təsir göstərə bilər. Saxta sənədlərdən qorunmaq üçün satıcının tələsik qərar verməyə məcbur etməsinə, sənədləri yoxlamaqdan yayınmasına və ya müqavilə rəsmiləşdirilməmişdən əvvəl böyük məbləğdə beh tələb etməsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Sənədlərin həqiqiliyi təsdiqlənmədən pul ödəmək ciddi maliyyə itkisinə səbəb ola bilər. Ən etibarlı üsul alqı-satqı müqaviləsini notariusda rəsmiləşdirmək, sənədləri rəsmi elektron sistemlər vasitəsilə yoxlatdırmaq və zərurət yarandıqda hüquqşünasın köməyindən istifadə etməkdir.
Saxtakarlıq əlamətləri aşkar edilərsə, əməliyyatı dayandırmaq, mövcud sənədləri qorumaq və aidiyyəti hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etmək lazımdır.
Nəhayət, əmlak alqı-satqısı zamanı saxta sənədləri müəyyən etməyin əsas yolu sənədlərdəki məlumatları diqqətlə müqayisə etmək, mülkiyyət hüququnu dövlət reyestrində təsdiqləmək və bütün hüquqi prosedurları rəsmi qaydada həyata keçirməkdir”.
