Cırtdan planetlərdə aktivlik müşahidə edilib
Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutunun rəhbərlik etdiyi astronomlar Kuiper qurşağında yerləşən buzlu cırtdan Eris və Makemake planetlərində geotermal aktivliyə dair sübutlar aşkar ediblər.
"Operativ Media" xəbər verir ki, bu barədə araşdırmanın nəticələri “Icarus” jurnalında dərc olunub.
Kuiper qurşağı Günəş sisteminin ətrafında, Neptunun orbitindən kənarda yerləşən buzlu cisimlərdən ibarət böyük bir bölgədir. Eris və Makemake ölçülərinə görə Pluton və onun peyki Charon ilə müqayisə edilə bilər. Bu obyektlər, ehtimal ki, günəş sistemimizin tarixinin əvvəlində, təxminən 4,5 milyard il əvvəl yaranıb. Günəşin istiliyindən uzaq olan böyük Kuiper qurşağı obyektlərinin (KBO) soyuq, ölü cisimlər olduğu düşünülüb.
Alimlər James Webb Kosmik Teleskopundan istifadə edərək, cırtdan planetlərin səthinin tərkibini, xüsusən metandakı deyteriumun (D) hidrogenə (H) nisbətini ölçüblər. D/H hidrogen tərkibli birləşmələrin mənşəyi, geoloji tarixi və əmələ gəlmə yolları haqqında məlumat verir. Nəticədə yaranan əlaqə yerin altında əmələ gələn metanın geokimyəvi mənşəyini göstərir. Bu, cırtdan planetlərin nüvələrində yüksək temperaturdan xəbər verir ki, bu da Erisdə molekulyar azotun olması ilə təsdiqlənir. İsti nüvələr də buzlu səthlərinin altında maye suyun mövcudluğunu dəstəkləyə bilər.
